Mierenzuurbehandeling

Mierenzuur is een organisch zuur dat in oplossing verkrijgbaar is. Door een mierenzuuroplossing gecontroleerd te laten verdampen, worden varroamijten gedood. Er zijn verschillende verdampers op de markt. Hier beschrijven we er één, de Liebig-verdamper (of Liebig-dispenser).
Mierenzuur doodt tevens de Tracheemijt (Acarapis woodii) en wasmotten (Galleria mellonella).
De kans dat varroamijten resistent worden tegen mierenzuur is erg gering, omdat het deel uitmaakt van de stofwisseling van alle organismen.

Het laten verdampen van mierenzuur in een bijenvolk doodt varroamijten, doordat het ademhalingsstelsel van mijten aangetast wordt. Mierenzuur is het enige middel dat ook mijten in het broed doodt.
Een effectiviteit van 95% is haalbaar, maar omstandigheden als de hoeveelheid gesloten broed en buitentemperatuur beïnvloeden de werkzaamheid.
Het gebruik van een verdamper zorgt voor meer controle op de hoeveelheid mierenzuur die verdampt wordt en uiteindelijk de effectiviteit.
De (gaas-)bodem moet afgesloten zijn tijdens de behandeling.

Wanneer moet ik het toepassen?
Mierenzuur is alleen effectief in volken met gesloten broed. Het kan in de periode juli-september gebruikt worden. Let wel, dit betekent niet dat in september nog eens begonnen moet worden met een behandeling. Als basisregel moet de behandeling uiterlijk eind augustus afgerond zijn.

Hoe maak ik een mierenzuuroplossing?
Een mierenzuuroplossing (85%) is klant en klaar verkrijgbaar bij uw bijenspeciaalzaak.

Schadelijkheid voor bijen
Mierenzuur kan bijensterfte veroorzaken bij foutief gebruik. Een reguliere behandeling veroorzaakt lichte bijen- en broedsterfte, maar deze is te verwaarlozen.
Bij de Liebig-verdamper moet de afstand tussen verdamper en broed minimaal 10 cm zijn.
Er zijn geen aanwijzingen dat koninginnen schade ondervinden van een mierenzuurbehandeling.

Schadelijkheid voor mensen
Een mierenzuuroplossing is erg corrosief. Dit betekent dat als het in contact komt met de huid brandwonden kan veroorzaken. Ook inademing van mierenzuurgas is schadelijk. Bij het gebruik van mierenzuur moet men een veiligheidsbril en ondoorlatende handschoenen gebruiken. Hieronder volgt een aantal basisregels voor het gebruik van mierenzuur voor de bestrijding van varroa.

Gebruik kant en klare oplossingen. Informeer bijuw bijenspeciaalzaak naar de mogelijkheden.

Gebruik een veiligheidsbril en handschoenen tijdens het werken met mierenzuur.

Bewaar de oplossing in de koelkast.

Gebruik mierenzuur bij omgevingstemperatuur (dus geruime tijd voor gebruik uit de koelkast halen). Het grote temperatuursverschil tussen de gekoelde vloeistof en het bijenvolk zou ervoor zorgen dat het mierenzuur te snel uit de flacon gedrukt wordt.

Label de fles en houd het buiten bereik van kinderen.

Zorg voor voldoende ventilatie bij het werken in bijenstallen.

Houd een emmer met water bij de hand om te kunnen spoelen bij direct contact met mierenzuur.

Neem een mobiele telefoon mee naar de bijenstand.

Werk met z’n tweeën.

Raadpleeg direct een huisarts indien men zich onwel voelt.

DOSERING
Let op! De tijd van toepassing in dit schema wijkt af van de door de fabrikant geleverde informatie.

 Totaal te
verdampen
in juli
 Totaal te
verdampen in
augustus
Verdamping
per volk /
per dag
 1 broedkamer  50 ml 100 ml 10-15 ml
 2 broedkamers  100 ml 200 ml 20-30 ml
 Dadant  100 ml 200 ml 15-20 ml